3. EDUKACJA I RYNEK PRACY.

 

3.1 EDUKACJA.

 

Zgodnie z Konstytucją istnieje podział kompetencji w zakresie edukacji pomiędzy instytucjami i organami administracji obecnymi w kraju. Zasadniczo administracja centralna zastrzega sobie uprawnienia do regulacji struktury różnych poziomów szkolnictwa oraz warunki uzyskania, wydawania oraz homologacji tytułów naukowych oraz zawodowych.

 

Szkolnictwo w Hiszpanii finansowane jest przez państwo i jest obowiązkowe dla dzieci od sześciu do szesnastu lat. Mimo, że edukacja pozauniwersytecka w Hiszpanii w szkołach publicznych jest bezpłatna, rodzice pokrywają koszty książek, materiałów i ewentualnych mundurków dzieci. Po zakończeniu obowiązkowego kształcenia, uczeń wybiera pomiędzy szkołą średnią (bachillerato - nauczanie maturalne) lub szkołą zawodową (EP - nauczanie zawodowe).

 

Istnieją trzy rodzaje szkół w systemie edukacji w Hiszpanii: szkoły publiczne, szkoły prywatne z subwencją państwową oraz szkoły prywatne. Ponieważ niektóre szkoły prywatne finansowane są ze środków publicznych, granica pomiędzy szkołą publiczną a prywatną się zaciera.

Godziny otwarcia szkoły zależą od jej rodzaju. Niektóre otwarte są od 9 do 5, z dwugodzinną przerwą na obiad, inne zaczynają się od 9 do 2, czyli o godzinie, w której Hiszpanie jedzą obiad, a jeszcze inne mają tylko godzinną przerwę na obiad, który jedzą w szkolnej kawiarni, jeżeli nią szkoła dysponuje. Dla rodziców pracujących, szkoły oferują poranny program od godziny 7 do późniejszych godzin popołudniowych, gdzie dzieci mają w planie dodatkowe zajęcia, które są odpłatne lub bezpłatne w zależności od ich rodzaju.

Struktura systemu edukacji w Hiszpanii jest regulowana ustawą o systemie oświaty (Ley Fundamental de Educación) znana jako LOE.

  • Edukacja przedszkolna: w Hiszpanii podzielona jest na dwa cykle, pierwszy dla dzieci od 0 do 3 lat, drugi dla dzieci od 3 do 6 lat. Pierwszy cykl nie jest bezpłatny, chociaż istnieją programy pomocy dla rodzin znajdujących się w potrzebie. Drugi cykl przedszkolny jest bezpłatny dla wszystkich uczniów. Zazwyczaj pierwszy cykl edukacji przedszkolnej odbywa się w przedszkolach lub specjalnych żłobkach, a drugi w szkołach podstawowych. Jednakże, coraz więcej szkół podstawowych zaczyna oferować również pierwszy cykl edukacji przedszkolnej u siebie.
  • Szkoła podstawowa (szkolnictwo podstawowe): Szkoła podstawowa nazywana często „colegio” jest początkiem obowiązkowej edukacji. Składa się z 6 kursów akademickich dla dzieci od 6 do 12 lat. Jej celem jest zapewnienie uczniom kształcenia ogólnego i rzetelnej wiedzy z zakresu kultury, mówienia, czytania, pisania i liczenia. Kursy obejmują: nauki społeczne, kształcenie artystyczne, wychowanie fizyczne, język hiszpański, język wspólnoty autonomicznej, jeżeli obowiązuje na danym terenie, jak również języki obce i matematyka.
  • Obowiązkowe kształcenie ponadpodstawowe - ESO: Po ukończeniu szkoły podstawowej w Hiszpanii, uczniowie muszą kontynuować naukę w Educación Secundaria Obligatoria - ESO (w stylu polskiego gimnazjum), do której uczęszcza się od 12 do 16 roku życia. Kształcenie ponadpodstawowe w Hiszpanii dzieli się na dwa etapy, z których każdy trwa po dwa lata. Po ukończeniu tej szkoły uczeń ma trzy możliwości: 1. Iść do liceum (Bachillerato). 2. Rozpocząć nauczanie zawodowe (elektryk, fryzjer, itd.). 3. Iść do pracy.
  • Liceum: nie należy do szkolnictwa obowiązkowego, składa się z cyklu dwóch kursów akademickich dla uczniów w wieku od 16 do 18 lat. Obejmuje szereg przedmiotów obowiązkowych, fakultatywnych oraz przedmiotów specjalistycznych zwanych „modalidades”, które skupiają się na wybranej dziedzinie. Uczeń musi specjalizować się w jednej z dyscyplin oferowanych przez szkołę i w przypadku, gdy planuje iść na uniwersytet, niektóre zajęcia mogą okazać się niezbędne, aby dostać się na studia. Przedmioty obowiązkowe w liceum obejmują 2 lata języka hiszpańskiego oraz literatury (lub języka urzędowego) i języka obcego, oraz rok filozofii i edukacji obywatelskiej, współczesnej nauki, historii filozofii oraz historii Hiszpanii.

Uczeń na poziomie liceum wybiera w ramach specjalizacji jedną z czterech ścieżek, z której każda obejmuje 3-4 przedmioty rocznie. Każda ścieżka ma zajęcia obowiązkowe i opcjonalne.

 

          1.  Sztuka: dzieli się na dwie ścieżki: sztuka, obraz i projektowanie, lub sztuka sceniczna, muzyka i taniec.

          2.  Nauka i technologia: matematyka, biologia, fizyka, chemia, geologia, rysunek techniczny, itd.

          3.  Nauki humanistyczne i społeczne: matematyka stosowana, ekonomia, łacina, greka, historia współczesna,  

               geografia, historia sztuki, administracja, itd.

 

Uczniowie, którzy pozytywnie ukończą naukę otrzymują dyplom. Następnie mogą wybrać szkolenie zawodowe, studia na uniwersytecie, lub w niektórych przypadkach obydwa. Aby kontynuować naukę na uniwersytecie należy pozytywnie zdać egzamin wstępny (Prueba de Acceso a la Universidad - PAU). Wyniki egzaminu wstępnego razem z zaliczonymi przedmiotami ucznia oraz kwalifikacje nie tylko decydują o przyjęciu na uniwersytet, ale również pomagają w wyborze studiów.

 

  • Szkolenie zawodowe (EP): istnieją dwa rodzaje szkolenia zawodowego w Hiszpanii: cykl średnio zaawansowany szkolenia zawodowego (formación profesional de grado medio) dla osób posiadających jedynie dyplom ESO (edukacja obowiązkowa) oraz cykl zaawansowany szkolenia zawodowego (formación profesional de grado superior) dla osób posiadających dyplom ukończenia liceum. Dzięki ukończeniu cyklu zaawansowanego szkolenia zawodowego uczniowie mogą ubiegać się o przyjęcie się na niektóre uniwersytety.
  • Uniwersytet i szkolnictwo wyższe: zazwyczaj hiszpańskie uniwersytety trwają cztery lata, z wyjątkiem medycyny i innych trwających 6 lat. W roku 2010 roku zgodnie z europejskim systemem edukacji i kształcenia, edukacja wyższa składa się ze studiów: magisterskich (jednolite) czteroletnie, podyplomowych (Master) dwuletnie oraz doktoranckich, które są studiami trzeciego stopnia. Do najbardziej znanych hiszpańskich uczelni zalicza się Universidad Autónoma de Madrid, Universidad Complutense de Madrid, Universidad de Barcelona, Universidad de Sevilla, Universidad de Granada oraz Universidad de Valencia. Do uczelni ważnych ze względów historycznych, które cieszą się dobrą opinią zaliczamy Universidad de Salamanca oraz Universidad de Alcalá de Henares.

3.1.1 Edukacja uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

 

9% ludności cierpi z powodu różnego rodzaju niepełnosprawności co również dotyka hiszpańskie rodziny. 66% z nich nie pracuje, ani nie może znaleźć zatrudnienia. W Hiszpanii prawodawstwo przewiduje szereg specjalistów, którzy wspierają nauczycieli uczących dzieci szkolne. W szkolnictwie specjalnym zwani są nauczycielami pedagogiki terapeutycznej (Maestros en Pedagogía Terapéutica), i pracują zarówno w specjalistycznych instytucjach szkolnictwa specjalnego, lub jako nauczyciele wspomagający integrację w zwykłych placówkach. Poza szeregiem specjalistów pracujących w obydwu placówkach warto wymienić:

 

Pracowników socjalnych, którzy są odpowiedzialni za pośredniczenie pomiędzy rodzinami i placówką oraz doradzanie rodzinom w sprawie dostępnej pomocy dla osób z niepełnosprawnością.

 

Psychologów/psychopedagogów którzy są odpowiedzialni za proces wykrywania, naprowadzania oraz monitorowania. Mogą pracować zarówno w zespołach sektorowych jak i w centrach edukacji specjalnej.

Logopedów rozwijających proces porozumiewania się zarówno od strony języka jak od strony mowy i głosu.

 

Fizjoterapeutów oraz sanitariuszy rezydentów: jedna lub dwie osoby w każdej placówce (poza internatem).

 

Nauczycieli nazywanych w niektórych społecznościach technikami specjalistami III stopnia (Técnicos Especialistas III), wychowawcami lub w jeszcze innych pomocnikami techników wychowawców ( Ayudantes Técnicos Educativos).

W szkołach specjalnych lub szkołach integracyjnych przeważnie dla głuchych lub niedowidzących istnieją ponadto tłumacze na język migowy i doradcy dla osób niepełnosprawnych.

 

Uczeń, który ze względu na specjalne potrzeby nie potrafi zintegrować się w zwykłych placówkach, przynależy do centrum edukacji specjalnej od drugiego cyklu edukacji przedszkolnej (3-6 lat) aż do osiągnięcia 21 roku życia. Następnie powinien poszukać miejsca w ośrodku opiekuńczym (miejsce lub ośrodek dla osób dotkniętych poważną niepełnosprawnością).

 

Ponadto, do edukacji specjalnej powinno zaliczyć się takie programy jak Programas de Formación para la Transición a la Vida Adulta (programy szkoleń dla osób wchodzących w dorosłe życie) oraz w niektórych ośrodkach Programas de Garantía Social (programy gwarancji społecznej) znane również jako programy zawodowej kwalifikacji wstępnej (PCPI), przeznaczone dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, którzy nie ukończyli ESO, ani nie otrzymali żadnego dyplomu ukończenia szkolenia zawodowego.

 

3.1.3 Nauczyciele w szkole podstawowej (maestros) i nauczyciele w szkołach ponadpodstawowych (profesores).

 

Nauczyciele w szkole podstawowej są odpowiedzialni za edukację formalną i instytucjonalną dzieci w nauczaniu przedszkolnym, szkolnym lub specjalnym w szkołach lub uczelniach. Niektórzy mogą zostać przydzieleni do programów gwarancji socjalnej, szkół drugiej szansy, lub do wspierania uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, jak również do centrów kształcenia dorosłych.

 

W przypadku kształcenia nauczycieli, muszą wybrać jedną specjalizację z pośród: wczesnej edukacji, wychowania fizycznego, języka obcego, edukacji muzycznej lub edukacji specjalnej. Ponadto na uniwersytetach Wspólnot Autonomicznych, które mają swój własny język (Galicja, Katalonia, Baleary, Wspólnota Autonomiczna Walencji, Kraj Basków oraz niektóre rejony Nawarry) wymaga się od studentów odbycia minimum 90 godzin szkolenia z języka danego rejonu, co daje studentom uprawnienia do nauczania w szkołach publicznych w tym regionie. Ponadto, wydział wymagana od studentów realizacji szeregu przedmiotów do wyboru spośród: literatury, historii, lub geografii rejonu. Dodatkowo, aby prowadzić lekcje religii, zarówno w szkole podstawowej jak i ponadpodstawowej, wymagana jest specjalizacja, na którą składa się szereg przedmiotów do wyboru związanych z daną religią. W Hiszpanii nauczyciele specjalizują się w religii katolickiej, islamskiej, protestanckiej oraz judaizmie. Nauczyciele wychowania religijnego są traktowani jak nauczyciele pełnoetatowi administracyjni, ale nie są jej urzędnikami. Ich kontrakty, według uznania, przedłużają co roku władze religijne danego rejonu, chociaż ich pensja wypłacana jest przez Ministerstwo Edukacji.

 

W szkołach publicznych nauczyciele przyjmowani są na zasadzie konkursu, podczas gdy szkoły prywatne przeprowadzają własną rekrutację, jak w przypadku rekrutacji w firmach. Jednakże, zarówno w szkołach publicznych jak i prywatnych, aby nauczać wymagane jest posiadanie dyplomu pierwszego stopnia (graduado), magistra (licenciado), inżyniera (ingeniero) lub architekta, oraz tytułu magistra w nauczaniu gimnazjalnym (Máster de Profesorado de Secundaria), jeżeli chce się uczyć na poziomie gimnazjum lub liceum. Od roku szkolnego 2009-2010, aby pracować jako nauczyciel w gimnazjum, liceum, FP (nauczanie zawodowe) oraz jako nauczyciel języków, wymagany jest tytuł magistra. Tytuł magistra w nauczaniu gimnazjalnym ma podobną strukturę i tematykę we wszystkich uniwersytetach i uprawnia do nauczania pod kątem wybranej specjalizacji.

 

Aby zostać profesorem nadzwyczajnym (profesor titular de universidad) należy przejść proces habilitacji oraz zdać egzamin na poziomie krajowym, który upoważnia kandydata do ubiegania się o tytuł w jakimkolwiek uniwersytecie hiszpańskim. Posiadanie tytułu doktora (napisanie pracy doktorskiej) jest bezwzględnym warunkiem przystąpienia do procesu habilitacji w pokrewnej dziedzinie.

 

Posiadanie tytułu starszego wykładowcy jest również warunkiem niezbędnym do przystąpienia do procesu habilitacji jako profesor (catedrático de universidad). Różnica pomiędzy tytułem profesora nadzwyczajnego i profesora jest praktycznie tylko w nazewnictwie, z uwagi na to, że obydwa tytuły mają identyczne możliwości badawcze i takie same kompetencje.

 

3.2 RYNEK PRACY W HISZPANII.

 

3.2.1 Wynagrodzenie ludności czynnej zawodowo.

 

W Hiszpanii istnieją trzy grupy pracowników, w zależności od kwoty:

  • Pierwsza grupa z najwyższą płacą, ponad 2 159,4 euro brutto miesięcznie, na którą składa się 30% wszystkich pracowników, tj. 4 242 780 osób w 2013 roku.
  • Druga grupa ze średnią płacą, pomiędzy 2 159,4 i 1 217,4 euro brutto miesięcznie, na którą składa się 40% wszystkich pracowników, tj. 5 657 040 osób.
  • Trzecia grupa z niską płacą, poniżej 1 217,4 euro brutto miesięcznie, na którą składa się 30% wszystkich pracowników, tj. 4 242.780 osób.  

 

POWRÓT

 

 

śledź nas w mediach społecznościowych: